Wobec zniszczeń wywołanych eksploatacją węgla na terenie gminy Świerklany, istotne wydaje się dążenie do zachowania cennych form przyrody położonych w południowo-wschodniej części, poza obszarem eksploatacji górniczej. Do takich form należą tereny przewidziane do ochrony jako użytki ekologiczne. Utrzymanie lasów w północno-zachodniej części gminy zapewnia racjonalne wykorzystanie terenu narażonego na szkody górnicze, a rekultywacja zbiornika Podkościele i nowych zapadlisk ukierunkowana na rekreację wraz z utrzymaniem okolicznych zalesień może doprowadzić do powstania atrakcyjnego kompleksu służącego sobotnio-niedzielnemu wypoczynkowi.

Funkcje rekreacyjne spełniają niewielkie kompleksy leśne, znajdujące się w północnej części gminy. Są one wykorzystywane przez okoliczną ludność do turystyki pieszej oraz form krótkopobytowych. Krajobrazowo najatrakcyjniejsze wydają się być Las Królewiok i Las Podlesie i jako takie są ekstensywnie wykorzystane do takich właśnie form wypoczynku. Ruch turystyczny odbywa się tu głównie po wytyczonych szlakach. Omijają one enklawy odmiennej flory i fauny np. lokalne podmokłości i oczka wodne, a także zapobiegają powierzchniowej erozji gleb, wpływającej niekorzystnie na stosunki wodne terenów otaczających.

Niewątpliwą atrakcją turystyczną gminy jest naturalne źródełko zwane Studzienką znajdujące się na terenie Lasu Podlesie, w pobliżu szybu nr VI KWK Jankowice. Do miejsca tego prowadzi prócz szlaku Jankowickiego również asfaltowa droga, będąca przedłużeniem ul. Księdza Walentego. W Lesie Królewiok występują dość liczne wiekowe okazy buków o wymiarach jak dotąd nie kwalifikujących do objęcia ochroną prawną, pozostawione w drzewostanie jako tzw. przestoje.

Turystyka, sport i rekreacja rozwijają się dzięki istniejącym na terenie gminy ośrodkom rekreacyjnym, obiektom sportowym oraz przebiegającym tędy szlakom turystycznym i ścieżkom rowerowym. Nie bez znaczenia są również osiągnięcia miejscowych klubów i organizacji sportowych oraz organizowane imprezy kulturalno-sportowe o zasięgu ponadlokalnym.