Kampania Społeczna ,,Bezpieczny Senior”

           Komenda Miejska Policji w Rybniku informuje o kampanii społecznej ,,Bezpieczny Senior” mającej na celu zwiększenie świadomości prawnej osób starszych, które stale narażone są na oszustwa internetowe i próby wyłudzeń.

Poniżej prezentujemy treść komunikatu:

,,Na czym polega przestępstwo na wnuczka i podobne?

Sprawcy oszustw metodą „na wnuczka”, korzystając zazwyczaj z książek telefonicznych, wyszukują osoby o imionach stereotypowo wskazujących na to, że nadano je w pierwszej połowie XX wieku, następnie dzwonią do wybranych osób, przedstawiając się jako członek rodziny, w taki sposób prowadząc rozmowę, aby oszukiwana osoba uwierzyła, że rozmawia z kimś bliskim i sama wymieniła jego imię oraz inne dane. W dalszej kolejności wykorzystując z góry przygotowaną legendę związaną czasami
z tragicznym wydarzeniem czy możliwością szybkiego zarobkowania pod warunkiem udzielenia pożyczki, budują pełną napięcia atmosferę i prowadzą rozmowę zmierzającą do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonego.

Najczęściej stosowane „legendy”:

• „na policjanta, funkcjonariusza CBŚP” - „telefonista” - osoba, która próbuje wyłudzić pieniądze od swojej ofiary podaje się za funkcjonariusza policji, oficera CBŚ, a nawet prokuratora. Dzwoni ona do potencjalnej ofiary i przekonuje ją, że pieniądze zgromadzone na koncie wykorzystywane są przez pracowników banku w niecnym celu lub też po prostu nie są tam bezpieczne. Prosi o pomoc
w realizacji „tajnej akcji wymierzonej w grupę oszustów“. Następnie domniemany „policjant” sugeruje wypłacenie sumy oszczędności i przelanie jej na wskazane konto, które ma należeć
do policji (w rzeczywistości jest po prostu kontem oszusta), albo przekazanie ich wskazanej osobie lub pozostawienie w ściśle określonym miejscu.

•„na wypadek” – „telefonista” informuje, że spowodował wypadek samochodowy i pilnie potrzebuje pieniędzy na zapłacenie ofierze wypadku, aby uniknąć wezwania policji i rozprawy sądowej. Sprawca poprzez oddziaływanie psychologiczne wzbudza u pokrzywdzonego lęk i obawę, a następnie pod presją czasu wymusza podejmowanie szybkich decyzji o przekazaniu pieniędzy.

•„na pracownika banku” – ofiara otrzymuje wiadomość z firmy pożyczkowej, BIK lub innej instytucji z informacją o rzekomym zaciągnięciu pożyczki. Gdy wiadomość wzbudzi niepokój, dzwoni osoba podszywająca się pod ,,pracownika banku” i oferuje pomoc w zabezpieczeniu środków na rachunku. Przestępca może sprawić, że fałszywy e-mail, SMS lub numer telefonu będzie wydawał się prawdziwy.

•„na maklera, inwestycje giełdowe” – „telefonista” mówi, że znajduje się w biurze maklerskim i pilnie potrzebuje pieniędzy na inwestycję giełdową, bo inaczej straci dużą sumę pieniędzy.
Po odbiór gotówki wysyła kogoś podającego się za „maklera giełdowego”,

•„na zakup nieruchomości lub ruchomości” – „telefonista” informuje, że jest w trakcie dokonywania bardzo korzystnej transakcji np. u notariusza i pilnie potrzebuje brakującej kwoty na jej sfinalizowanie,

•„na porwanie” – rolę „telefonisty” pełni kobieta podająca się za córkę lub wnuczkę informując, że została porwana i musi zapłacić okup,

•„na zwrot długu znajomemu” – „telefonista” informuje, że zaciągnął u znajomego pożyczkę i w związku z nieszczęśliwym zdarzeniem tamtej osoby musi szybko zwrócić dług. Następnie po odbiór pieniędzy od oszukiwanej osoby przychodzi rzekomy znajomy, który potwierdza swoją ciężką sytuację finansową.

Łatwość oszukiwania osób starszych jest związana z emocjami, jakie może budzić obawa o osobę bliską i chęć udzielenia jej pomocy. Liczba zdarzeń na terenie kraju i samego województwa śląskiego: Pomimo dobrych praktyk wypracowanych we współpracy wielu instytucji rządowych, samorządowych, społecznych oraz służb wciąż zauważalny jest duży wzrost liczby omawianych przestępstw. W polskim prawie karnym przestępstwo to penalizuje art. 286 §1 kk. Polega ono na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Sprawca tego typu przestępstwa podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Ważne, aby członkowie rodzin rozmawiali z osobami starszymi. Zwracanie im uwagi na tego typu oszustwa jest kluczowe dla wypracowania algorytmu postępowania, który pomoże uniknąć stania się ofiarą przestępstwa. Pomocnym może być uczulenie na konieczność samodzielnego  kontaktu telefonicznego z osobą o której mówi oszust i zweryfikowanie czy informacja jest prawdziwa.

Istotne wskazówki:

– Bądź ostrożny i czujny w kontakcie z nieznajomym!

– Nigdy nie przekazuj pieniędzy osobom, których nie znasz. Nie ufaj osobom, które telefonicznie podają się za krewnych lub ich przyjaciół, prawdziwi prokuratorzy, policjanci czy inni funkcjonariusze nigdy nie informują telefonicznie o prowadzonych działaniach i nie proszą
o przekazanie pieniędzy. Tak działają oszuści! Zawsze w takich sytuacjach powiadom Policję dzwoniąc pod numer alarmowy 112!,

– Zawsze potwierdzaj „prośbę o pomoc”, kontaktując się osobiście: wykonaj telefon lub skontaktuj się bezpośrednio ze swoimi bliskimi, poradź się swoich dobrych znajomych,

 – Wszelkie telefoniczne prośby o pomoc grożą utratą pieniędzy, gdy ktoś dzwoni w takiej sprawie i pojawia się jakiekolwiek podejrzenie, że to może być oszustwo koniecznie powiadom Policję
(nr tel. 997 lub 112)”.